باده گلگون

معرفی کتاب

کتابهاي "رساله‌ي لقاءالله"، "اسرارالصلوة" و "المراقبات" سه اثر ارزشمند از مرد آسماني، ميرزا جواد آقا ملكي تبريزي است كه امروز گلچيني از سه بوستان با عنوان "باده‌ي گلگون" تهيه و به چاپ رسيده است. معروف است که ميرزا در قنوت نماز شب خود، این بیت از غزل حافظ را مي‌خوانده است:
«زان پيشتر که عالم فاني شود خراب / ما را ز جام باده‌ي گلگون خراب کن»

آنچه در ادامه آمده است، بخش‌هايي از اين کتاب است.
مراقبه‌ي سالک در تلاوت قرآن
بدان اي سالک مراقب، که قرآن امري بس بزرگ بوده و براي آن نزد خداي متعالي شاني والاست و آن شفيعي است که اگر شفاعت کند؛ شفاعتش پذيرفته مي‌شود و اگر از کسي بد بگويد تصديق مي‌شود و ذات اقدس حق در چند جاي از کتاب خود از قرآن به نور ياد نموده و نور مساوي با معناي وجود و هستي است.
قرآن موجودي شريف و حکيمي صاحب بيّنات حيات و زندگي و نطق و براي او در هر عالمي صورت و جمالي است و روز قيامت که شود او در زيباترين صورت تجلي کند؛ و بر مسلمانان مي‌گذرد و مي‌گويند؛ او از ماست بر پيامبران مي گذرد و مي‌گويند: از ماست؛ از آنها هم مي‌گذرد و به ملائکه مي‌رسد مي‌گويند؛ از ماست تا اين که نزد حضرت پروردگار منتهي مي‌شود. پس براي قاريان خود شفاعت کند تا آن که هر يک از آنها را به همان منزلي که خود دارد برساند.
و به خاطر دارم که در روايتي ديدم که قرآن در آن روز به هر کس که مي‌گذرد از آن کس زيباتر و نوراني‌تر است تا اينکه به پيامبر اسلام برسد که با آن حضرت مساوي است.
و براي قرآن حقيقتي است غير از اين خط و نقشي که به دست ماست.
... و حال، حقيقت آن هر چه که باشد بر بنده‌ي مراقب است که حرمت قرائت آن را مراعات کند و با توجه به عظمت متکلم آن که اين کتاب کلام او است؛ به عظمت آن پي ببرد و بداند که اگر استتار انوار او به صورت حروف و کلمات نبود، در مقابل تجلي و پرتو افشاني آن نه عرش را ياراي ثبات و استقامت بود و نه فرش را و اجزاء عالم از عظمت و بزرگي سلطان او و پرتو انوارش متلاشي مي‌گشت و اگر ذات اقدس حق نگهبان و نگهدار کليمش نبود؛ طاقت شنيدن کلامش را نداشت، هم چنان که کوه، در برابر مبادي تجلي او طاقت نياورد و ريزه ريزه گشت و حضرت موسي بيهوش افتاد.
و در هنگام تلاوت قرآن در آيات آن تدبر نما و از آن چه مانع فهميدن آن مي‌شود، خويشتن را خالي نما، زيرا شيطان بر دلهاي بيشتر قاريان قرآن پرده‌هايي افکنده که آنها را از فهم حقايق قرآني و عجايب احکام آن و تازگيهاي اشارات و دقايق و ريزه کاريهاي اسرار آن باز مي‌دارد و مانع مي‌شود و از رسول خدا رسيده که فرمود اگر نبود گردش شياطين بر گرد دلهاي بني‌آدم هر آينه آنان ملکوت را مشاهده مي‌نمودند.